Жоспар

I.Кіріспе

II.Негізгі бөлім

III.Қорытынды

IV.Пайдаланылған әдебиет

Асқазан- өңештік рефлюкс- асқазан затының өңешке түсуі. Асқазан ішіндегі заттың өңешке кері өтуіне жол бермейтін- асқазан – өңештік сфинктер.Сау адамда бұл сфинктер тамақты жұтқаннан 1,5-2,5 секундтан кейін ашыла бастайды, 5-12 секунд ашылып тұрып, қайтадан жабылады. Сонымен кардиальды сфинктер жұтқанда ғана ашылып, басқа уақытта жабық күйінде болады. Кардиальды сфинктердің гипотониясы немесе оның спонтанды релакциясы асқазан-өңештік рефлюкстің дамуына әкеледі.

Асқазан-өңеш рефлюксі және оның асқынулары
Асқазан-өңеш рефлюксі және оның асқынулары- жиі кездесетін,науқасты қиналдырып өтетін ауру.Жиі кездесетін асқынулары: рефлюкс-эзофагит немесе пептик эзофагит, өңеш пептик ойығы, қансырау, Мендельсон синдромы немесе өңеш сұйықтығының өкпеге түсуі, Баррета өңеші, қатерсіз ісіктер, сирек өңеш- рагі.
Рефлюкс эзофагит. Пептик- эзофагит немесе гастроэзофагельды рефлюкс ауруы- бұл созылмалы қайталамалы ауру – асқазан іші құрлымының өңешке өтуі. Гастроэзофагель ауруының келіп шығуы агрессия факторлары мен қорғаныс факторларының теңдігінің бұзылуы, агрессия факторының күшеюі.
Қорғаныс факторлары:
-төменгі өңеш сфинктерінің антипефлюкс қызметі
-өңештегі тазалану (клиренсі)
-өңеш шырышты қабатының төзімділігі
-өңешке түскен асқазан құрлымының тез арылуы.
Агрессивті факторлар:
-гастроэзофагель рефлюкс өңешке қышқыл, пепсин, өт, панкрестік ферменттердің түсуі
-қарын қуысындағы және асқазан іші қысымының жоғарлауы
-шылым тарту, арақ ішу
-құрамында кофеин,холинолитик, спазмолитик бар дәрілер
-асқазан жара ауруы

Белгілері(клиника): Өңеш және өңештен тыс белгілер. Эзофагель белгілері – күю, қышқыл кекіру, жұтыну қиыншылығы, ауызда сілекей кобеюі, жөтелгенде төс арқасында ауырсыну одинофагия, өңеште ауырсыну,ықылық ату, құсу.

Өңештен тыс белгілер- өңештегі эзофагеальды, эзофагобронхиальды және эзофагокардинальды рефлюкстерден келіп шығады. Оларға жататындар:

-отоларингофарингеальды синдром( ларингит,фарингит,созылмалы ринит, отит,отальгия)

-стоматологиялық  синдром(кариес, пародонтоз)

-өкпе синдромы( бронхтық астма, созылмалы бронхит, қайталанушы пневмония, пневмофиброз, өкпе ателектазы, өкпе абсцесі, өкпе бронхоэктазиясы)

-кардиальды синдром(жүрек ауруы, аритмия)

-анемиялық синдром(гипохромды темір жетіспеушілікті анемия).

елгілері(клиника): Өңеш және өңештен тыс белгілер. Эзофагель белгілері – күю, қышқыл кекіру, жұтыну қиыншылығы, ауызда сілекей кобеюі, жөтелгенде төс арқасында ауырсыну одинофагия, өңеште ауырсыну,ықылық ату, құсу.

Өңештен тыс белгілер- өңештегі эзофагеальды, эзофагобронхиальды және эзофагокардинальды рефлюкстерден келіп шығады. Оларға жататындар:

-отоларингофарингеальды синдром( ларингит,фарингит,созылмалы ринит, отит,отальгия)

-стоматологиялық  синдром(кариес, пародонтоз)

-өкпе синдромы( бронхтық астма, созылмалы бронхит, қайталанушы пневмония, пневмофиброз, өкпе ателектазы, өкпе абсцесі, өкпе бронхоэктазиясы)

-кардиальды синдром(жүрек ауруы, аритмия)

-анемиялық синдром(гипохромды темір жетіспеушілікті анемия).

Емдеу. Пептикалық эзофагитте антирефлюксті ем:

-тамақтануды қалыптастыру, қауіпті факторлардан алыстату, шылым шекпеу, насыбай атпау, арақ ішпеу

-басын 15 см жоғары көтеріп ұйықтау

-тамақтанғаннан кейін 1,5 сағат жатпау

–  I-II дәрежелі рефлюкс эзофагитте  6 апта Ранитидин 150-300 мг күніне 2рет, фамотидин(кватемал) 20-40 мг күніне 2 рет таңертең және кешке, малокс 15 мг тамақтанған соң 1 сағаттан кейін және ұйқы алдында күніне 4 рет.

-III-IV дәрежелі ауырлықтағы эзофагитте 8 апта бойына ем қабылдайды. Омепрозол 20мг күніне 2 рет таңертең және кешке+ бірге сукральфат (вентер) 1.0 мг күніне 3 рет тамақтан 30 минут алдында, цизаприд немесе мотилиум 10 мг күніне 4 рет тамақтан 15 мин алдында.

– V  дәрежелі ауырлықтағы эзофагитте емі операция.

Рефлюкстік асқынулары- эзофагит, тарылу, қансырау, аспирациялық пневмония,өңештің күшті асқыну спазмы операцияға көрсетпе. Обьективті анықталған өңеш  рефлюксі 6 ай мерзімде өткізілген ем жәрдем бермесе операция жолымен емделінеді.

Кардияның механикалық әлсіздігінде операция жолымен емдеу мүмкін. Балалар мен жаңа туған балаларда анықталған рефлюксте  тез бірден операция істелінеді. Себебі жас балалардағы эзофагит тез дамып, асқынуларға алып келеді. 2 ай ішінде өңеш өзегі тарылып қалады.

Фармакотерапиялық тобы

Қышқылдықтың бұзылуымен байланысты жай-күйлерде қолданылатын препараттар. Гастроэзофагеальдық рефлюкс кезінде қолданылатын ойық жараға қарсы дәрілер мен препараттар. Гистаминді Н2 рецепторлар бөгегіштері

Дәрілік түрі

Қабықпен қапталған 0,15 г және 0,3 г таблеткалар

Құрамы

Бір таблетканың құрамында белсенді зат – 0,15 г және 0,3 г ранитидин (гидрохлорид түрінде)

қосымша заттар: жүгері крахмалы, сүт қанты, микрокристалдық целлюлоза, төменгі молекулярлық полинвинилпиролидон, кальций стеараты,

Фармакокинетикасы

Жылдам сіңеді, тамақтану сіңу дәрежесіне болымсыз әсер етеді. Ішу арқылы қабылдаған кезде ранитидиннің биожетімділігі шамамен 50% құрайды. Плазмадағы барынша жоғары концентрациясына қабылдаудан кейін 2-3 сағат өткенде жетеді. Плазманың ақуыздарымен байланысуы 15% аспайды. Бауырда болымсыз метаболизденеді, “бірінші өту” әсеріне ұшырайды. Шығу жылдамдығы мен дәрежесінің бауыр жай-күйіне байланыстылығы аз болады. Ішкеннен кейінгі жартылай шығу кезеңі – 2,5 сағат, креатинин клиренсі 20-30 мл/мин болған кезіндегісі – 8-9 сағат. Дозаның 30% жуығы өзгермеген күйінде несеппен шығады.

Айрықша нұсқаулар

Ранитидинмен емдеу асқазан карциномасымен байланысты симптомдарды бүркемелеуі ықтимал, сондықтан емдеуді бастаудың алдында рактың-ойық жараның болуын жоққа шығару керек.

Бүйрек және/немесе бауыр жеткіліксіздігінде, сыртартқысында портжүйелік энцефалопатиясы бар бауыр циррозында, жедел порфирияда (оның ішінде сыртартқысында) сақтықпен тағайындайды.

Темекі шегу ранитидиннің тиімділігін төмендетеді.

Жілік майын бәсеңдететін дәрілік заттар нейтропения қаупін арттырады.

Ранитидин барлық Н2-гистаминбөгегіштер сияқты нейтропения қаупін арттырады, шұғыл тоқтатпау керек (“рикошет” синдромы).

Helicobacter pylori эрадикциялау үшін препаратты антибиотик-макролидтермен пайдалану керек.

Н2-гистаминрецепторлар бөгегіштерін олардың сіңуі елеулі төмендеуінен аулақ болу үшін итраконазолды немесе кетоконазолды қабылдаудан кейін 2 сағат өткенде қабылдау керек.

Глутаматтранспептидазаның белсенділігін төмендетуі ықтимал.

Несептегі ақуыздың болуына сынама жүргізуге жалған оң реакцияға себепкер болуы ықтмал.

Склеродермиядан немесе ахалазияда консервативті миотомиядан кейінгі  асқазан-өңеш рефлюксін кешіктірмей операция істеу қажет, болмаса тез дамушы эзофагит және де өкпе аспирациясымен қосарланады.
Негізі 3 түрлі операция өткізіледі:
1. Nissen  бойынша көкірек немесе қарын қуысы арқылы
2.Belize  бойынша көкірек қуысы арқылы
3.Hill бойынша – кардияны таңбалау.
Операциялардың мақсаты – кардияның қалыпты қызметін тіктеу, рефлюксті жоғарлату;
-асқазан – өңеш рефлюксне байланысты барлық белгілерді әлсірету және асқынулардың алдын алу.
-асқазан – өңеш рефлюксін жоғарлату, бұл операциядан кейін pH-анықтаумен дәлелденеді.
-науқастың жасына сәйкес өмірін қалыптастыру дәрі-дәрмек, диетамен емдеу.
-кекірмей, қиналмай жұтыну, құсу, іш кебу азаюы.

Өңеш ойығы

Өңештің шырышты қабатының ойықтары көбінше төменгі үштігінде кездеседі. Ойықтар : шын және симптоматикалық болып ажыратылады.

Шын ойықтар– бұл пептик ойықтарда кездеседі: көк еттің тесігінің жарығында,кардия жетіспеушілігінде  және гастроэзофагельды рефлюкс ауруында.

Симптоматикалық ойықтар-бұл басқа нұсқаларда (вирусты инфекцияда, стрестен кейін, дәрілер әсерінен, Шарген синдромында )келіп шығатын ойықтар.

Клиниикасы:

Науқастың  шағымы төстің  арқасындағы ауру, жұтынудың қиындауы, көкіріктің күюі, құсу, азу.

Аспаптармен тексеру: Эзофагоскопия, өңешті ренгеноскопиялық тексеру, тәуліктік  pH- метриясын өлшеу, биоптатты вирусологиялық тексеру

Емдеу: Консервативті және оперативті өткізілетін ем.

Өңештің тарылуы.

Өңештің жақсы сипаты, тарылуы -2 морфологиялық түрде өтеді.

1) дөңгелек тәрізді,зақымдану  эпителидің жалпақ және цилиндр тәрізді жасушаларының шекарасында.Қараю, шырыш асты қабатының қабынып,склерозға ұшырауынан шырышты қабаты өзгереді.

2)шырышты қабатының ұзына бойына тарылуы,жарықтарға түскен асқазан немесе гетеротоп өңешке өткен асқазан шырышты қабатында. Бұл қалың шандырлы тыртық өңештің қабырғасының қалыңдығы бойынша таралып шырышты қабаттағы ойықтардан ажыратады. Периэзофагальды қабынуға алып келеді.Өңештің қабынуы және шандырға өту процестері өрлеп таралады,өңешті тарылтуға,қысқаруға алып келеді.

Диагностикасы. Ең бірінші белгі – дисфагия өңеш тарылғанда,рефлюкс эзофагитте. Барий қоймалжыңымен ренгеноскопиялау анық тексеру әдісі.

Емдеу. Өңешті кеңейту және антирефлюксті ем.

Баррета өңеші. Бұл- гастроэзофагияльды рефлюксті ауруларының асқыну түрінде  жүре пайда болған ауру, мұнда өңештің төменгі бөлігінің көп қабатты жалпақ эпителий тәрізді эпителиймен ауысады да, өңеште немесе кардияда аднокарцинома дамуына алып келеді.

Клиникасы.Көп қабатты жалпақ эпителидің цилиндр тәрізді эпителимен ауысуы арнайы белгілерсіз өтеді.Цилиндр тәрізді эпителийдің ауруға сезімталдығы нашарлайды,25%  науқастарда рефлюкстерді ауру белгілері болмайды,қалғандарында әлсіз анықталады. %

Кардия ахалазиясы

Өңештің екі тарылған бұлшықет жүйке ауруына- кардия ахалазиясы жатады,бұнда өңеш бойлап перисталтика нәтижесіз,жұтынған кезде өңештің төменгі сфинктрі босаңсып ашылмайды.Кардия ахалазиясы және өңеш рагінен кейінгі 2-ші орында.Аурушаңдың  20-40 жастарда кездеседі.Жиілігі әйел мен еркектерде бірдей.

Клиникалық балгілері. Кардия ахалазиясының негізгі белгілері: дисфагия  ең ерте және тән белгісі-регургитациясы.Төс арқасындағы ауырсыну.Басталу кезінде тынымсыз дисфагия.Жұтынғанда тамақ төстің төмендегі бөлігінде тұрып қаладыда,жұтынған сайын жиыла береді.Көпшілік науқаста тез тамақты асығып жегенде,басқа себепсіз дисфагия болады.

Өңештің толық тырысуы.

Өңеш қабырғасы бұлшық еттерінің қалыпты жиырылуы сақталып толық тырысып шығатын ауру.Орта жастағы және егде жастағы еркектер ауырады.Өңештің жиырылуының өзгерістерінен келіп шығатын аурудың 6% құрайды.

Диагностикасы.Эндоскопияда  айтарлықтай өзгерістер анықталмайды,шырышты қабаты өзгермеген өңеш кеңеймеген.

You May Also Like

Абрахам Маслоу, Зигмунд Фрейд, Эрик Эриксон , Карл Густав Юнг, СӨЖ

Тақырыбы: Абрахам Маслоу, Зигмунд Фрейд, Эрик Эриксон , Карл Густав Юнг Зигмунд…

Кейбір тағамдық заттектердің жақпауы, СӨЖ

СӨЖ Тақырыбы:  Кейбір тағамдық заттектердің  жақпауы     Жоспары: Тағам жақпауы түсінігі Лактоза…

Жыраулар поэзиясындағы фитонимдер, СӨЖ

СӨЖ                                                                                                                                                                     Тақырыбы: Жыраулар поэзиясындағы фитонимдер. Кіріспе. ХV-ХVІІІ ғасырлар аралығын  қамтыған жыраулар…

Мінез түрлері, СӨЖ

СӨЖ Тақырыбы: Мінез түрлері. Мінез жөнінде түсінік Мінез-жеке адамның өзіне тән құқық…