Ежелгі Шығыстағы саяси ой (Мысыр,Қосөзен,

Үндістан,Қытай)

Антикалық саяси ой

( Ежелгі Грекия, Ежелгі Рим)

Негізгі деректер мен авторлар:

Конфуций “Лунь Юй”,”Ману заңдары”,Каутилья “Артхашстра “

Платон “Мемлекет”,

Аристотель”Саясат”,

”Афинылық полития”;

Полибий “Тарих”;

Цицерон “Мемлекет туралы”,”Заңдар туралы”

Негізгі идеялар:

-Жеке адам билігін нығайту мен ақтау;

-басқарушының шығу тегін құдіретпен байланыстыру;

-мемлекеттің орталықтануы;

-төменгілердің басқарушыға сөзсіз бағынуы;

-азаматтық қоғамның болмауы;

Негізгі идеялар:

-басқарудың идеалды формасын іздеу;

-полистік орталықтанбаған демократияны ақтау;

-азаматтық қасиеттерге тәрбиелеу;

-азаматтық құқықты және республикалық идеяны қалыптастыру;

Платон (б.з.б. 427 – 347 ж.ж.)

Шын аты – Аристокл.

Платон атақты фәлсафашы Сократтың шәкірті

Платонның 200 еңбектері бар

Олардың ішінде саясаттану ғылымына қатысы бар шығармалар “Мемлекет”, “Саясатшы”, “Заңдар”, “Софист”, “Парменид”. Платонның ойынша,

Адамдар қажеттіліктерін жеке-дара өтей алмайды. Олар бірігудің арқасында ғана қажеттіліктерін өтейді. Осы бірігудің арқасында қоғам, мемлекет пайда болады.

Платон адамдарды үш үлкен топқа (сословиеге)бөлді:

  • Адамдар
  • Әкімдер
  • Фәлсафашылар –
  • табиғатынан
  • шындықты, игілік
  • идеясын саралап
  • танып білуге
  • икемді болуы керек
  • Қорғаушылыр
  • Әкімдердің ой-ниеттерін
  • іске асырады, мемлекетті
  • қорғайды
  • Өндірушілер
  • Егіншілер мен
  • қолөнершілер –
  • өмірге қажетті
  • қаржыларды
  • тауып,
  • мемлекетті
  • материалдық жағынан
  • қамтамасыз етеді

Мемлекеттік құрлысты 5 түрге бөлді:

Аристократия

Тимократия

Олигархия

Демократия

Тирония

Осылардың ішінде аристократияны қолдады және қоғамдық меншікті қолдап, жеке меншікке қарсы тұрды

Аристотель (б.з.б. 384 – 322 ж.ж.)

Аристотель Платон академиясында білім алған.

Аристотель Афинада өз лицейін ашып, саяси ғылымды пән ретінде енгізді және өзі сабақ берді

Саясаттануға қатысты еңбектері “Саясат”, “Афиналық полития”, “Этика”, “Риторика”

Аристотельдің ойынша

  • Мемлекет
  • Дұрыс
  • Монархия
  • Аристократия
  • Полития
  • Бұрыс
  • Тирания
  • Олигархия
  • Демократия

Мемлекет – қауымның дамыған түрі

Қауым – отбасының дамыған түрі

Цицеронның( 106-43жж) негізгі саяси идеялары

Мемлекет халықтың ісі ( res publica)

Халық – ортақ мүдделері мен құқықтары бірлескен адамдар

Аврелий Августин
(354 – 430 ж.ж.)

Ол христиан фәлсафасының негізгі қағидаларын зерттеп жетілдірді

Оның саяси көзқарастары “Құдай қаласы туралы” деген еңбегінде баяндалған

Августиннің ойынша,

Құдай адамға еріктің еркіндігін береді, яғни ол өз бетімен “күнаһар болып” немесе құдай жолымен өмір сүруге мүмкіндігі бар

  • Адам
  • Құдай жолымен
  • өмір сүрушілер
  • I.Қала, болашақта
  • құдаймен мәңгілік
  • патшалық құратындар
  • Адам жолымен
  • өмір сүрушілер
  • II. Қала, жын-шйтандармен
  • бірге мәңгі жапа шегіп,
  • сазайын тартатын
  • адамдардың қоғамы
  • деп түсіндірді

Фома Аквинский
(1225 – 1274 ж.ж.)

Оның саяси көзқарастары “Билеушілердің басқаруы туралы”, “Теологиялық жиынтығы” деген еңбектерінде қаралады

Реформация кезеңіндегі негізгі саяси идеялар ( xv-xvi ғғ.)

Мартин Лютер / ұлттық шіркеудің папалық куриядан тәуелісіздігі

Жан Кальвин/ Мемлекетке тәуелсіз пресвитирандық шіркеу.Әр христианның ақиқат іздеу мен Құдаймен священниксіз араласуға құқығы бар

Жаңа замандағы саяси ой Томас Гоббс (1588 – 1679 ж.ж.)

Оның ойынша, мемлекет қоғамдық келісімнің негізінде жалпыға бірдей бейбіт өмір мен қауіпсіздік сақтау үшін пйда болды

Томас монархиялық мемлекетті ұнатты

Жан Жак Руссо
(1712 – 1778 ж.ж.)

Буржуазияның , шаруалардың мүддесін қорғады.

Руссо тікелей халық билігін ұсынды

Иммануил Кант
(1724 – 1804 ж.ж.)

Оның саяси пікірлері “Космополиттік көзқарас жөніндегі жалпы тарихтың идеялары”, “Өмірлік бейбітшілікке” деген еңбектерінде баяндалған

Канттың әлуметтік көзқарасының негізгі қағидалары

Әрбір адам ар-намысының, шексіз құндылықтың иесі

Қандай игілікті жоспар болмасын адам оны жүзеге асыру жолында әдіс, айла , құрал болуға тиіс емес

XX ғ. саяси ілім

XX ғ. бірінші жартысында Батыс елдерінде солидаризм ілімінің өріс алуы.

XX ғ. саяси ілімінде өзінің ізін қалдырған немістің көрнекті саясаттанушысы, фәлсафашысы, тарихшысы, әлеуметтанушысы …

You May Also Like

Сәкен Сейфуллин, презентация

Халық аспаптары мамандығы

Мамандығым -мақтанышым! Мамандықты дұрыс таңдау- ол өмір жолының сәттілігінің негізі. Э.Ф.Зеер Мамандық…

Мамандықты таңдау болашақты талдау

 «Мамандықты  таңдау – болашақты талдау». Әрбір адам дүниеге, қоғамға не адамзатқа белгілі-бір…

Аймақты қорғаныс. Жеке қорғаныс.

Аймақты қорғаныс. Жеке қорғаныс. Қорғаныс аймағы — инженерлік құрылыстармен жабдықталған жергілікті жер ауданы.…