Тау жыныстары мен геологиялық цикл

Rocks and the rock cycle

Сабақтың мақсаты

  • ландшафт, оны құраушылар мен оның құрылған уақыт шектерін талқылау
  • “геологиялық уақыт” терминін түсіну
  • шөгінді жыныс қабаттарының қалыптасуын бақылау

Күтілетін нәтиже

  • Берілген үлгілер бойынша тау жыныстарын жіктей алады
  • Тау жыныстарының бүліну үрдістерін сипаттап, түсіндіре алады

 Жаңа сөздер

  • Тау жыныстары
  • (Химиялық) тозу
  • абразия
  • шөгу
  • шөгінді жыныс қабаттары
  • тасқа айналу
  • қыздыру
  • салқындату
    • Roсks
    • (Chemical) weathering
    • abrasion
    • sedimentation
    • (sedimentary) layers
    • fossil
    • heating
    • cooling

6-сынып география пәні

  • 17 49 –бет “Жер қыртысын түзетін тау жыныстары”

Жер қыртысыен толтырып жатқан табиғи денелердің барлығы тау жыныстары д.а

Тау жыныстары агрегаттық күйіне байланысты:

1.Қатты

2.Сұйық

3.Газ

Тау жыныстарын құрайтын заттар минералдар д.а

Тау жыныстары:

1.Магмалық тау жыныстары: жер астынан балқып шыққан заттардан пайда болған (жер сілкінісі кезінде атқылап шығатын вулкан лавасының құрамында болатын заттар) . Олар жоғары температура мен қысымның әсерінен түзіледі.

2.Шөгінді тау жыныстар: жер қыртысында  су , жел, мұздық т.б. с.с. сыртқы күштердің әсерінен пайда болады. Олар : кесек, химиялық және органикалық  шөгінділер болып бөлінеді.

3.Метаморфтық тау жыныстары: жердің терең қабатына батқан магмалық және шөгінді тау жыныстары үстіңгі тау жыныстарының қысымы және жоғары температураның әсерінен балқып, құрам ы өзгереді де бастапқы қалпынан айырылып қайта түзіледі.

МАГМАЛЫҚ ТАУ ЖЫНЫСТАРЫ:

1.Базальт

2.Андезит

3.Липарит

4.Пемза

5.Габбро

6.Диорит

7.Гранит

Шөгінді тау жыныстары :

1.Құмтас (песчанник)

2.Тұз тас (каменная соль)

3.Гравий

4.Құм

5.Саз

6.Әктас

7.Торф

8.Жанғыш сланец

  1. көмір

Метаморфты тау жыныстары:

1.Мрамор

2.Яшма

3.Сазды сланец (глинистый сланец)

4.Кварцит

5.Дала шпаты (силикаттар)

6.Слюда

You May Also Like

Негізгі және туынды етістік V, сабақ жоспары

Экономикалық интеграция – бүгінгі күннің даму үрдісі, сабақ жоспары

Уақытыңды бағала, сабақ жоспары

Ұқсатымдылық, талғам және сән, сабақ жоспары